شغل مدیریت

سرصفحه

پیشگفتار
(( آینده ای که به امروز رسیده است ))
در مسائل انسانی ؛اعم از سیاسی- اقتصادی-اجتماعی و تجاری پیش بینی آینده بی فایده است چه رسد به این که تلاش کنیم تا مسائل مثلا 75 سال آتی را پیش بینی نمایم بلکه بر اساس تعقل هم ممکن و هم مفید است که حوادث عمده ای را که قبلا اتفاق افتاده و دیگر غیر قابل چشم پوشی هستند دقیقا شناسایی نمایم تا قادر شویم آثار قابل پیشبینی یکی دو دهه آتی را باز شناسی و تصحیح نمایم .
عمل حاکم بر تجارت در 20 سال آینده نه اقتصادیست همچون جنگ ساکت مدیران و یا شیوع بیماری های واگیر دار و نه فنی تکنولوژیکی است همچون برخورد کره زمین با سنگهای سرگردان آسمانی بلکه از نوع مردم شناسی است مشکل اصلی تجارت افزایش انفجار گونه جمعیت جهان نیست که در چهل سال اخیر آن قدر ما را از آن ترسانیده اند بلکه کاهش فزاینده جمعیت کشورهای پیشترفته صنعتی همچون ژاپن؛ اروپا و آمریکاست .
جهان مترقی ما می رود که به صورت دسته جمعی دست به یک خود کشی ملی بزند. به عبارت بهتر؛ شهروندانش فرزندان کافی به وجود نمی آورند تا آنان نیز به نوبه خود تکثیر نسل کنند و دلیل این عدم رغبت نیز کاملاروشن است . جمعیت جوان ؛ دیگر قادر به تحمل دردسر حمایت از جمعیت پیر و ناتوان در حال افزایش نیستند یعنی این جمعین جوان با قطع نمودن انتهای این طیف معیوب وابستگی میتواند فشارات سنگین حاصله را خنثی کند. به عبارت دیگر یا فرزندی به وجود نمی آورد و یا به حد اقلی از تکثیر نسل اکتفا می کند .
البته ممکن است میزان زاد و ولد بیشتر گردد ولی تا کنون هیچگونه علائمی دال بر تولید انبوه کودک در کشورهای پیشترفته دیده نشده است ولی حتی اگر میزان زاد و ولد یک شبه به ناگهان با اندازه 3 برابر تکثیر نسل 50 سال اخیر آمریکا برسد تازه 25 سال لازم است تا این کودکان تبدیل به نسل تحصیل کرده و مولد برای 25 سال آینده گردند . به سخنی رساتر ؛ کمبود جمعیت کشورهای پیشترفته یک عامل قطعی است که واجد بازتاب های اجتماعی و اقتصادی زیر است که در جوامعشان نمود خواهد کرد .
در بخش دوم این کتاب یعنی جهان مدیران در خصوص تلاشهای ویژه مدیران از نظر ارزش اندیشه علمی یعنی او جزء اولین پیشتازان است که متوجه میگردد از عصر اقتصادی صنعتی به اقتصاد صدور اندیشه علمی وارد شدهایم و بازتاب چنین دگر دیسی را در علم مدیریت تجزیه و تحلیل نمود . در حقیقت او در سال 1969 شروع به نوشتن مقالات علمی در خصوص لشگر دانشمند در حالیکه دیگر علمای مدیریت فقط در خصوص بهره وری کار یدی (دستی) تمرکز داده بودند . انگیزش بخشیدن و سازمان دادن به این لشگر دانشمند که در حقیقت زاینده کردن خدمات کار گریست و اطلاعاتی که مدیران در این راستا جهت هدایت سازمان خود نیاز دارند جزء حساس ترین مسائلی است که این نوسنده تیزبین مطرح کرده است . در این زمینه چیز دیگری برای گفتن نداریم الا اینکه مستقیما از زبان خودش بشنویم . امید واریم از مطالعه این مقالات مستقل ناپیوسته که ارتباط ماهیتی با یکدیگر دارند همان لذتی را ببرند که من از جمع آوری و تنظیم آنها حاصل کردم .
فهرست سلسله مقالاتیکه بقلم دکتر دروکر از سالهای 1950الی 1955 در مجله بررسیهای تجارت دانشگاه هاروارد برشته تحریر در آمده است .
1- مدیر باید بتواند
2- روندهای جمعیتی و سایت مدیریت
3- عوامل اساسی یک جامعه آزاد و پویا
4- مدیریت و کار کنان متخصص
5- تلفیق مردم و برنامه ریزی
6- پتانسیل های علوم مدیریت
7- حقایق موقعیت جهانی ما
8- این جهان پر رقابت
9- تجارت بزرگ و اهداف ملی
10- دوازدهافسانه در خصوص تحقیقات مدیریتی
11- در تلاش کارآنمودن تجارت
12- قدرت بزرگ عقاید کوچک
13- آیا تجارت افراد جوان را تحقیر میکند ؟
14- تصمیم موثر
15- نقش جدید مدیریت
16- ما از مدیریت ژاپنی چه می توانیم بیاموزیم
17- درجات سازمانهای امروزی
18- آنسوی موفقیت های ژاپن
19- اقتصاد کار آفرینی
20- چگونه بایستی مردم را تشویق به تصمیم گیری کنیم ؟
21- قوائد ابداع و ابتکار
22- در مورد مردم چگونه باید تصمیم گرفت
23- ظهور سازمان جدید
24- مدیریت و عملکرد جهانی
25- آنچه تجرات باید از سازمانهای غیر انتفاعی بیاموزد
26- ظهور تولید صنعتی
27- بحثی در خصوص انقلاب صندوق بازنشستگی
28- تلاش برای قدرت جدید بهره وری
29- جامعه جدید سازمانها
30- مدیران عصر پس از سرمایه داری (مصاحبه ای با دکتر پیتر دروکر )
31- تئوری تجارت
اطلاعاتی که مدیران واقعا لازم دارند :
قسمت اول :
مسئولیت یک مدیر – (در این قسمت تعداد13 مقاله مختلف ارائه می گردد.
مقاله اول : تئوری تجارت
در مدت زمانی نه چندان طولانی شاید قبل از اواخر دهه 1940 یا اوائل 1950 تکنیک های مدیریت همچون امروز متنوع نبوده است . این تئوعات عبارتند از کوچک کردن تامین از منابع غیر خودی مدیریت کیفی تمام عیار تحلیل ارزش اقتصادی ؛الگو سنجی و تجدید مهندسی مدیریت ؛البته هر کدام از روشهای یاد شده در نوع خود ابراز نیرومندی هستند . اما به استثناء دو روش تامین از منابع غیر خودی و تجدید مهندسی روش های دیگر اساسا برای اجرای مجدد کارهایی است که قبلا هم اجرا شده اند پس چنین روشهایی چگونگی اجرای کار را نشان میدهد نه اینکه چه باید اجرا گردد.
با این وجود مسئله چه باید کرد بطور فزاینده ای تلاش اصلی دنیای مدیریت امروز شده است بویژه آن سازمانهائیکه پیشترفت های دراز مدت را تجربه کرده اند . در واقع مسئله خیلی ساده است یعنی اینکه شرکتی که تا دیروز فوق ستاره بوده و میدرخشید امروز تجارتش بکلی کساد و راکد شده و در مشکلات عدیده غوطه میخورد و ظاهرا در یک بحران مدیریتی غیر قابل علاج دست و پا میزند . البته این موضوع به هیچوجه به قاره آمریکا مربوط نمی شود بلکه در ژاپن ؛آلمان؛هلند؛فرانسه؛ایتالیاو سوئد دیده می شود و شگفتا که به خارج از محیط تجاری همچون اتحادیه های کارگری؛ادارات دولتی؛بیمارستانها ؛موزه و کلیسا نیز سرایت کرده است که البته در این فضاهای غیر تجاری هم کمتر تحقیق و پیگیری شده است .
علل ریشه ای هر کدام از این بحرانها این است که وظایف به سستی و کاستی اجرا شده است و حتی مدعی آن نیستیم که وظایف نامربوط و غلط بوده که به اجرا در آمده است بلکه در اکثر مواقع وظایف درستی به اجرا در آمده ولی متاسفانه بی حاصل بوده است . براستی چه دلیلی برای این معضل و معما می توان یافت ؟ در حقیقت آن فرضیات یا بینش های زیر بنایی که سازمان را براساسش ایجاد و داریم اداره اش می کنیم متاسفانه دیگر با واقعیات بیرونی مطابقت ندارند . این فرضیات (بینش ها )می توانند رفتار مدیریتی هر سازمان را هم بوجود آورده و تصمیماتش را اعم از مثبت یا منفی به ما تحمل کنند که چه بکنیم و چه هستند . این فرضیات در مورد شرایط بازار سیستم ارزشی و رفتارهایشان را تشریح می کنند . این فرضیات در خصوص تکنولوژی و انگیزه های آن و در خصوص نقاط ضعف و شدت یک سازمان نظر میدهند این مفروضات تعیین می کنند در قبال جه کاری باید پول گرفت . من این مفروضات پایه ای را تئوری تجارت می نامم .
قسمت دوم – جهان مدیران
اطلاعاتی که مدیران حتما لازم دارند :
از زمانی که ابزار جدید پردازش اطلاعات (کامپیوتر)در حدود 50-40 سال پیش قدم به جهان گذاشت پاره ای از دست اندر کاران تجارت ؛ اهمیت آن را دست بالاگرفتند (افراطی عمل کردند ) و پاره ای دیگر دست پائین گرفتند (تفریط کردند)ما محققین ؛منجمله خود من از آن آدم هایی بودیم که امکانات را در رابطه با مد لهای تجارت خیلی جدی گرفتیم و معتقد بودیم که کامپیوتر می تواند به جای انسان تصمیم بگیرد و حتی یک سازمان تجاری را مدیریت کند . از طرف دیگر بعضی از ما این ابزار را شدیدا دست کم گرفتیم یعنی خاصیتی را در کامپیوتر ندیدیم در واقع آنچه را که مدیران قبلا برای ترقی دادن تجارت انجام می دادند اینک می خواهد ماشین انجام دهد و این که چیز جدیدی نیست و اینهمه هیاهو لازم ندارد .
امروز هیچکس از مدل های تجاری تصمیم ساز دیگر حرفی نمی زند یعنی می توان ادعا کرد که حتی کامپیوتر در خدمت مدیران نبوده است بلکه در خدمت یک سلسله عملیات پیچیده فر آیندی بکار رفته است . بعنوان مثال طراحی های مهندسی کامپیوتر برای ساخت سخت افزارهای برتر و یا سخت افزارهای علمی که مهندسین آرشیتکت امروزی برای حل مشکلات سازه های در ساختمانهای بلند بکار می برند .
با این وجود از آنجایی که این ابزار علمی گاهی دست بالا و گاهی دست پایین گرفته شده است و لذا حقیقتا موفق نشده ایم که تشخیص دهیم که این ابزار ممکن است خوبخود وظائفی را که بعهده ماست بطور جدی عوض نماید و به شهادت مکرر سوابق تاریخی مفاهیم (که وظایف را بوجود می آورند )و ابزار (که آنها را پیاده می کنند) به یکدیگر وابسته بوده و بر هم موثرند یعنی یکی جانشین آن دیگری میشود و همچنین امروز این جانشینی برای مفاهیم که ما ان را تجارت می نامیم در حال اتفاق افتادن است و همچنین برای ابزار که ما آن را اطلاعات می نامیم در حال اتفاق افتادن است پس در حقیقت ابزار جدید ممکن است ما را مجبور کنند که حرفه خود را به انواع زیر به شکل دیگری ببینیم :
• بعنوان تولید گران منابع شرکت هایی که تجارت را به محصول تبدیل می کنند .
• بعنوان خطوط ارتباطی در داخل حلقه های اقتصادی که مدیران لازم است بطور کلی آنها را بشناسد تا هزینه را کنترل کنند .
• بعنوان نهادهای اجتماعی برای ایجاد ثروت
• بعنوان خالق و مخلوق یک محیط مادی منطقه ای خارج از حریم سازمان که در آن فرصت ها و نتایج در کنار هم مستقر میشوند درست همانجایی که خطرات و تهدیدات از یکطرف و موفقیت ها و امکان زنده ماندن تجاری در بازار از طرف دیگر شانه به شانه به اتفاق همدیگر رشد می کنند .
در این فصل از کتاب در خصوص ابزار مدیریتی که اطلاعات ضروری مدیران را تولید می کنند و همچنین در خصوص مفاهیمی که زیر بتای این ابزار هستند به بحث خواهیم پرداخت پاره ای از این ابزارها مدتها زیادی است که در کنار ما هستند بندرت این ابزارها بر روی وظایف مدیریتی تمرکز یافته اند . بعضی از آنها باید تغییر یافته و بهبودی پیدا کنند تا روز آمد شوند چرا که در وضعیت قبلی و فعلی کار آئی ندارند و بعضی ار آنها نیز که برای آینده مهم خواهند بود ما تا کنون کمترین جزئیات فنی آن را بدست آورده ایم و شاید حتی خود چنین ابزاهای عملی اینده ساز باید مجددا طراحی شوند .
گرچه حتی تازه شروع کرده ایم که بدانیم چگونه اطلاعات را می توانیم بعنوان ابزار کار مصرف کنیم اما با ضریب احتمال بالا می توانیم چهار چوب قطعات اصلی این سیستم اطلاعات مدیریتی که مدیران برای حرفه تجاری لازم دارند طراحی کنیم (صرفنظر از طراحی کامپیوتر برای فرآیند های علمی ؛صنعتی ) و لذا به نوبه خود می توانیم شروع به فهمیدن آن مفاهیمی که زیر بنای تجارت خواهند شد بنمائیم و آن سازمان را یک نهاد جدید الطرح در نظر بگیریم که بالاخره مدیران فردا باید آنها را بکار ببرند .