مندلیف

مندلیف (MANDELEEV) :
دیمیتری ایوانوویچ مندلیف در سال 1834 میلادی در توبیک از نواحی سیبری به دنیا آمد پدر بزرگ مندلیف مردی بود که اولین چاپخانه را در سیبری تاسیس کرد و نخستین روزنامه را در سیبری منتشر کرد پس از تولد دیمیتری پدرش نابینا شد و نتوانست کار خود را ادامه دهد و مادرش برای اداره زندگی یک کارخانه شیشه سازی تاسیس کرد و با پشتکار فوق العاده ای به کار پرداخت در این زمان مندلیف با یک زندانی سیاسی برخورد کرد که به سیبری تبعید شده بود و از این زندانی دروس اولیه علمی را آموخت مندلیف در سال 1849 دوره متوسطه را به پایان رسانید و در این سال پدرش چشم از جهان فرو بست و کارخانه مادرش نیز آتش گرفت و چون دیگر دلبستگی و علاقه ای برای اقامت در سیبری نداشت مادر به همراه دیمیتری به مسکو رفت و سپس به سن پترزبورگ رفتند و در آنجا از یکی از دوستان شوهرش کمک خواست تا فرزندش را به مدرسه بفرستد و سرانجام موفق شد مندلیف تحصیلات خود را پایان رسانید و شاگرد اول شد و برای ادامه تحصیل به فرانسه و آلمان رفت او در پاریس با شیمیدانی به نام هنری رینول آشنا و به شیمی علاقمند شد سپس در هیدلبرگ آزمایشگاه کوچکی برای خود به راه انداخت و چندی بعد با همکاری گوستا و فیزیکدان آلمانی تحقیقات علمی خود را روی دستگاه اسکتروسکوپ آغاز کرد و سرانجام آن را تکمیل کرد اسپکتروسکوپ وسیله ای است برای مشاهده طیف نوری که این وسیله کاربرد زیادی در تجزیه های شیمیایی دارد پس از بازگشت به سن پطرزبورگ کتابی به نام اصول شیمی نوشت که در این کتاب یکی از کتابهای خوب شیمی در سراسر جهان به شمار می رود و با نوشتن رساله ای با عنوان ترکیب الکل با اب موفق به دریافت دکترا در شیمی شد و در سال 1865 هنگامی که فقط 31 سال داشت به سمت استادی دانشگاه پترزبورگ برگزیده شد تا زمان او فقط 63 عنصر از عناصر گوناگون طبیعت شناخته شده بود این عناصر خواص فیزیکی متفاوتی داشتند مندلیف به دنبال راه حلی بود که این عناصر را به نحوی به یکدیگر ارتباط دهد . او سرانجام این عناصر را به ترتیب افزایش وزن اتمی در جداول مرتب کرد هیدروژن را در ابتدا جدول و عنصر اورانیم را در آخر قرار داد سپس با قرار دادن این عناصر در 7 گروه بر حسب خواص فیزیکی و شیمیایی توانست نظم و ترتیب جالبی را به وجود آورد . طبقه بندی تناوبی مندلیف نمودار خاصیت تناوبی عنصر ها به پیروی از تغییرات جرم اتمی آنهاست این قانون تناوبی یا دوره ای نقش مهمی در پیشترفت بخشهای گوناگون دانش شیمی و رشته های دیگری مانند فیزیک و زیست شناسی داشته است و به کمک آن دانشمندان قانون پخش عنصرهای گوناگون را در پوسته بالایی زمین و میزان پراکندگی انها را کشف کرد .
بر همین اساس و پایه بود که ژئوشیمی شیمی زمین رشد کرد و مندلیف در باره این قانون می گوید : قاون دوره ای یکی از راههای جدید طبیعت است که تنها اندکی از آن آشکار شده است مندلیف با ابتکار خود حدس زد که عنصرهایی در طبیعت وجود دارند که هنوز ناشناخته و جای آنها باید در خانه های خالی باشد و حدود 25 خانه خالی در نظر گرفت .
مندلیف حتی خواص برخی از این عناصر را با مقایسه با خواص عنصرهای مجاور آنها پیش بینی کرد و این پیش بینی ها بعد از کشف عنصرهای کاملا ً تایید گردید . مثلا ً 1871 مندلیف عنصر مجهولی را که زیر سیلیسیوم جای می گرفت پیش بینی نمود و آن را ( اکاسیلیسیوم ) نام نهاد و هنگامی که در سال 1886 همان عنصر به نام ژرمانیوم کضف شد خواص آن چندان تفاوتی با خواص پیش بینی شده نداشت .
با کشف عناصر مجهول پیش بینی مندلیف در سراسر جهان تایید شد و پس از آن قانون دوره ای مندلیف شناسایی جهانی پیدا کرد خود مندلیف پس از کشف این عناصر چنین گفت :
هنگامی که در سال 1871 مقاله ای درباره خواص عنصرهای نایافته نوشتم فکر نمی کردم که زنده خواهم ماند و روزی خود شاهد کشف این عنصرها و درستس گفتارم خواهم شد ولی واقعیت طور دیگری حکم کرده است .
دیمیتری در سال 1907 در سن 73 سالگی به علت بیماری ذات الریه در گذشت دانشمندان برای قدر دانی از خدماتش به علم شیمی عنصر صد و یکم را مندلیم نام نهادند .