سرصفحه
وقتي صحبت از نقاشي و طراحي مي شود صحبت از سبک هاو شیوه های نقاشي به ميان مي آيد كه ما متوجه منظور واژه ها نمي شويم و يا از اثر نقاشي و طراحي درك كافي نخواهيم داشت. در اين قسمت شما با تمامي شيوه ها و واژه هاي موجود در طراحي آشنا خواهيد شد.
درجه تیرگی با روشنی طرح
بحث در کمیت درخشندگی رنگ است . که از آن بعنوان درجه بندی زمینه است . درخشنگی به دو روش می تواند تغییر یابد . اول اخطلاط یک رنگ با رنگ سفید سیاه یا خاکستری و طریق دوم ترکیب رنگ مزبور بارنگی با درخشنگی متفاوت. چشم از طریق مقایسه و سنجش موفق به تشخیص می شوند تفاوت رنگهای ملون(رنگی) در مقایسه با رنگی سیاه و سفید یا خاکستری و یا یک یا چند رنگ ملون (رنگی ) دیگر مشخص می شود . مشاهده رنگ خاصیتی مربوط به مسایل فیزیکی شیمیایی رنگ همان (( اثر رنگ )) است . مواد رنگ و اثرات آن فقط در زمینه ((چند سایگیهای منظم )) قابل تطبیق می باشند . در کلیه موارد دیگر عامل رنگ به اثری جدید تبدیل می شود . چند مثال این مساله را روش خواهد کرد . زرد حالتی سرد و درخشنده بیدا می کند . و وضعیتی مهاجم وار دارد . اگر مربعی آبی ابتدا روی زمینه سفید و بعد در زمینه سیاه دیده شود . آبی روی سفید اثری از تیره گی و عمق را جلوه گر می کند و رنگ سفید درخشنده تر از زمانی خواهد شد که مربی زرد روی آن قرار داشت . روی زمینه سیاه مربع آبی درخشندگی خاصی با تشعشعی کمرنگ دارد . زمانی که اثرات مربع خاکستری روی آبی و قرمز – نارنجی مقایسه شود رنگ مربع خاکستری روی آبی متمایل به قرمز به نظر می رسد در حالیکه همان خاکستری روی قرمز – نارنجی متمایل به آبی بنظر می آید . وقتی که عامل و اثر همزمانی نداشته باشند حالتی فرار دینامیک غیر واقعی و ناسازگار خواهیم داشت . همین نیروی مواد و خواص رنگ است که با ایجاد نوسانات خیالی به هنرمندان امکان می دهد که نا گفته ها را بیان کند .
پدیده ای که بیان شد در حقیقت باید تحت عنوان ((همزمانی یا تقارن )) دسته بندی شود . وقوع دگرگونی همزمان این امکان را بوجود می آورد که در فرایند ترکیب رنگ کار با اثر آغاز شده و اندازه و شکل سطوح نیز به تناسب آن ایجاد شود .
کیفیت رنگ
مقصود وضع یا موقعیت آن در داخل خلقه رنگ یا ثبوت است . رنگهای خالص و بدون کدورت و تمام مخلوط های ممکن آنها با یکدیگر رنگهای مخصوص و بی نظیر ایجاد می کنند .
رنگ
دراوایل قرن نوزدهم تاثیر و تحلیل منطقی رنگ علاقه عموم را به خود جلب کرد پیشرفت در صنعت شیمی رنگ سبک و عکاسی رنگی میزان علاقه عمومی به رنگ را افزایش داد ولی این علاقه موقتی به رنگ تقریبا سراپا بصری و دارای ویزگیهای مادی است و با دید معنوی و احساس بررسی نمی شود رنگ ها نیروها و انرزیهای درخشنده ای هستند که چه نا خداگاه روی ما اثر مثبت و منفی خواهند داشت .
فقط کسانی که عاشق رنگ هستند می توا نند زیبایی و کیفیت ذاتی آن را درک کنند . رنگ موهب خود را به همه تقدیم میکند ولی رموز و اسرار پنهان خود را فقط برای علاقمند واقعی آشکار می سازد .
برخی از عواملی که در ترکیب رنگ موثرند:
_ فرمهاى بزرگ ، منظم و بسته سنگين تر از فرمهای کوچک و نامنظم و بازمى باشند.
_ فرمهاى بهم پيوسته و فشرده ، سنگين تر از فرمهاي پراكنده و پخش شده اند.
_ حركت كند و آهسته سنگين تر از حركت تند است.
_از نظر رنگ، كنتراست زياد سنگين تر از كنتراست كم است. در عين حال كه كميت رنگ نيزدر سنگينى آن موثر مى باشد.
_ رنگ قرمز سنگين تراز رنگ آبی مى باشد.
ترکیب بندی درک بهتر موقعیت فضایی و چگونگی انرژی تصویری
اكنون براى درك بهتر موقعيت فضايى و جگونگى انرژى تصويرى هر يك از شكلهايى مانند مربع، مستطيل ، مثلث، دايره، لوزى و غيره ، نيروهاى نا پيدايى وجود دارد كه ما آنرا”انرژى تصويرى” نامگذارى مى كنيم كه واقعيت عينى ندارند اما قابل ادراك اند.
مربع داراى خصوصيتى است كه مستطيل فاقد آن است. در مربع چهار نيرو از مركز به يك اندازه متقارن به اطراف يا با لعكس حركت مى كند ودر نتيجه جلوه آن متعادل ايستاست.
مربع= تعادل+ ايستايى
درمربع مستطيل نيز علاوه بر انرژيهايى موجود در مربع ، داراى انرژى ديگرى است كه در مسيرطول مستطيل در جريان است در نتيجه در مستطيل شش نيرو وجود دارد كه چهارنيروىآن مثل مربع است و داراى جلوه ايستاست و دو نيروى اضافى جهت و كشش آنرا ايجاد كرده
مستطيل= تعادل+ پويايى
در مثلث سه نيرو از رئوس آن به جانب نقطه مركزى و بالعكس در جريان است. مثلثى كه قاعده اش موازى سطح زمين باشد متعادل و ايستاست. در صورتيكه راًس آن در پايين روىزمين باشد ناپايدار است.
در دايره تمام نيروها از محيط آن به طرف مركز در جريان است ويا از مركز به طرف محيط دايره حس مى شود.
دايره= تعادل+ حركت
لوزى داراى همان نيروهاى مربع است با اين اختلاف كه از حالت تعادل خارج گشته به دو راًس چهار گوشه فشار بيشترى وارد كرده است.
در يك تركيب وجود زمينه براى ايجاد ارتباط بصرى ميان عناصر و معنى دارشدن شكل ها الزامى است . زيرا بدون وجود زمينه ، شكل معنى خود رابه مخاطب منتقل كند. در عين حال، وحدت بخشيدن به عناصر بصرى بدون وجود زمينه امكان ناپذير مى نمايد . زيرا بدون وجود زمينه شكلى وجود نخوا هد داشت وبه همين نسبت فضاى منفى و مثبت نيز معنى پيدا نخواهد كرد.
بنابراين باوجود زمينه وجود كادر نيز الزامى است. چون بدون در نظر گرفتن ارتباط ميان عناصر بصرى و كادر ، تركيب نمى تواند بوجود بيايد.
علاوه بر كادر كه ساختار اصلى اثردر ارتباط با آن شكل مى گيرد ، وجود عامل در بوجود آوردن یک ترکیب مرتب بصرى الزامى است:
1_ وجود تعادل بصرى
2_ وجود تناسب وهماهنگى ميان عناصر مختلف يك تصوير
3_ وجود رابطه هماهنگ اجزا ء با كل و با موضوع اثر
شناسایی اصول ترکیب بندی
تركيب يعني جاى دادن منطقى عناصر تجسمى در فضاى مورد نظر، در سطح دو بعدى ويا در فضاى سه بعدى تركيب بندى يا كمپوزيسيون* گفته مى شود تركيب بندى تحت قواعد و اصول معين و محاسبات دقيق انجام مى گردد و بين عناصر تصويرى ارتباط ، پيوند و روابط منطقى ايجاد مى كند.
نظم و ترتيب دادن ، برنامه ريزى كردن بين عناصر تصويرى ، منسجم نمودن قسمت ها با هم ، تركيب كردن و كنار هم قرار دادن آنها ، ساختار و سازماندهى عناصر تجسمى وبالاخره هماهنگ كردن همه اجزا ء با هم ، مفهوم تركيب را مشخص مى كند.
Arrengement،assemblage،structvre،accord – composition *
پس هر نقش و شكلى نسبت به شكل و فضايى كه پيرامونش مى باشد جلوه و معنى خاص پيدا مى كند كه آن ناشى از مجموعه اى فعل و انفعالات و نيروهاى بصرى است. در نتيجه هر واحد بصرى موقعيت فضايى و جلوه ونمود خود را به واسطه روابط فعال و متقابل واحدهاى تصويرىپيرامون خود كسب مى كند و نيرو هاى تصويرى از جهات مختلف ، راست و چپ ، بالاو پايين ،جلوو عقب بر آن اثر مى گذارند موقعيت فضايى آنرا ايجاد مى كنند. ودر ضمن رنگ نيز با ارزشهاىتصويرى خاص خود كه دائما تحت تاثير و دگرگونى شرايط فضايى و تابش نور مى باشد، و بافت نيز بصورت موثر در مشخص كردن موقعيت فضايى و كيفيات بصرى عناصر تصويرى موثر هستند.
ریتم در اندازه
در طبيعت نيز جلوه هاى ريتميك بيشمار است. در واقع همه و وجودات طبيعى اعم از حيوانات و نباتات با نظم و انظباطى مشخص و قواعدى معين سرشار از جلوه هاى ريتميك هستند وهمگى آنها از قاعده هاى كلى پيروى مى كنند.
علاوه بر روايط ريتميك در اجزاء بدن انسان، در نسبت هااندازه های بدن نیز یک ریتم کامل است. مثل استخوانبندى ستوه فقرات، جناغ سينه، انگشتان دست و پا و….
فرم و ساختمان شكلى حلزون بر اساس حركت ريتميك افزايشى در اندازه از درون به بيرون، و بالعكس بصورت كاهشى از بيرون به درون شكل گرفته است. صفه استاد (ایوان غربی مسجد جامع اصفحان)بناى سلجوقى با تزئينات مربوط به دوره صفوى، از لحاظ طراحى و آرايش نيم قوس هاى مقرنس ( يا مثلث هاى فضايى )به صورت ريتميك داراى حركتى از بيرون به درون و بالعكس مى باشد.
ريتم يكنواخت و منظم خيلى زود خسته كننده است، بنابراين هر تركيب هنرى بايد وجوه تكامل يابنده داشته باشد، يعنى فرم و تركيب بايستى هر چه ممكن است غنى باشدو پيوسته تركيباتى تجسمى و جديد بوجود آورد. در هنر مدرن خصوصا در كوبيسم و در هنر آبستره و در گرافيك اين جنبه را مى توان يافت.
ایجاد ریتم بوسیله تناوب
نوع ريتم متوالى با ریتم تکراری بسيار پيچيده است ريتم از طريق توالى مستلزم وجود يك تغيير پيشرونده در عناصر رنگ است،و در هر سه متغير رنگ چه به صورت منفرد و يا با يكديگر قابل استفاده است.