عوامل پيشرفت فرد و جامعه

بسم الله الرّحمن الرّحيم
الحمد لله ربّ العالمين والصّلاة والسّلام على رسوله محمّد وآله الطّاهرين
خداى سبحان مى فرمايد: (ليْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلاَ أَمَانِىِّ أَهْلِ الْكِتَـبِ مَن يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ…)(1)؛ «[پاداش و كيفر] به دلخواه شما و دلخواه اهل كتاب نيست؛ هر كس بدى كند، در برابر آن كيفر مى بيند».
پيشرفت فرد در جامعه و نيز پيشرفت جامعه در ميان ديگر جوامع به وجود سه عامل اساسى بستگى دارد:
1. صاحبان انديشه با انگيزه الهى و به دور از هر گونه فخر فروشى و قدرت طلبى مى توانند با توليد علم و آموزش همگانى، از طريق نگارش و بيان، سطح دانش افراد جامعه و قدرت انديشه آنان را افزايش دهند و با تربيت افراد شايسته و گسيل دادن آنها در ميان طبقات جامعه و عمومى كردن علم، استعدادهاى آنان را شكوفا كنند تا شخصيت فرد و جامعه با بروز توانايى هايشان به اثبات برسد و همه احساس شخصيت كنند.
2. قوى بودن اخلاق انسانى فرد و جامعه است، چرا كه نقش اخلاق اجتماعى در پيشرفت فرد و جامعه بسيار مهم است و اهل بيت(عليهم السلام) در سخنان خود بر رعايت آن تأكيد كرده اند، از اين رو بزرگ ترين بخش كتاب بحارالانوار كه يك مجموعه حديثى شيعى به شمار مى رود، درباره مسائل اخلاقى است.
نقل شده است كه: منصور دوانيقى براى اين كه بتواند فرزندان امام حسن مجتبى (عليه السلام) را كه با حكومت او مخالف بودند تضعيف و در نهايت سركوب كند، با استفاده از ابزار دروغ كه يك عمل ضد اخلاقى است امام حسن مجتبى(عليه السلام) را متهم به كثرت ازدواج و طلاق مى كرد تا با اين شيوه از جاذبه روحى آنان در ميان مردم بكاهد و زمينه سركوبشان را فراهم كند.
شخصى نماز جماعت پر جمعيتى داشت، اما رفته، رفته از تعداد مأمومين او كاسته شد. هنگامى كه علت آن را جويا شديم، معلوم شد او از همه لحاظ خوب بوده، اما در منزل با اعضاى خانواده اش بد اخلاقى مى كرده است كه خبر آن به مردم رسيده و مردم از گرد او پراكنده شده اند. اين داستان ها نشان دهنده جايگاه ارزشمند اخلاق در جذب افراد است.
3. داشتن انگيزه و نيت صحيح و ارائه برنامه هاى عملى و وفادار ماندن به آن، كه اين ويژگى بدون وجود احزاب آزاد ممكن نيست. كشور پاكستان كه از هنگام استقلال از هند به علت مسلمان بودن مردم آن، به اين اسم ناميده شده است، در مقابل كشور هند قرار دارد كه بيشتر مردم آن سيك، نجس (طبقه اى از مردم هند كه زندگى سختى را مى گذرانند) و بودايى و جز آن هستند، پاكستان دو حزب بزرگ دارد. يكى حزب مردم وابسته به بى نظيربوتو و ديگرى حزب مسلم ليگ، اما به اين دليل كه هرگاه حزب مردم به قدرت مى رسد، آزادى هاى اجتماعى بيشترى به مردم مى دهد، غالب مردم طرفدار آن حزب هستند، ولى حزب مسلم ليگ كه انحصار طلب است و بر خلاف آموزه هاى اسلامى به فكر قدرت خود هستند، نه به فكر منافع مردم، از حمايت كمترى برخوردار است و اين نشان مى دهد كه مردم دوستدار اخلاق بوده، گرد كسانى كه داراى اخلاق انسانى هستند جمع مى شوند.
بى اعتمادى، عامل نابودى
نقل شده است: عبدالرحمان بن عوف كه بر اساس شروطى خلافت را به عثمان واگذار كرد، هنگامى كه ديد او به تعهدات خود عمل نكرد، در قتل او نقش مهمى ايفا كرد و در توجيه عمل خود گفت: به گونه اى اعتمادم از او سلب شده است كه حاضر نيستم عقال شترى را نزد او امانت بگذارم. وى هنگام شورش مردم عليه عثمان كه به قتل او انجاميد، يكى از مخالفان سرسخت او بود.
دست پنهان استعمارگران
شخصى از قول معمارى نقل مى كرد: كسى از من خواست براى او كار كنم و من نيز پذيرفتم و هنگامى كه براى ديدن نوع كار به محل موردنظر رفتيم، ديديم سفارت انگليس است و نوع كار هم ساختن دويست دستگاه توالت بود. شگفت زده، پرسيدم: چرا اين سفارت با وجود 10 ـ 15 نفر كارمند و چند نفر ارباب رجوع مى خواهد اين تعداد توالت بسازد؟
به من گفتند: شما كار كن و مزدت را بگير. من هم مشغول كار شدم و آن تعداد توالت را ساختم. اما پس از مدت ها جريان انقلاب مشروطيت پيش آمد و مردم ضد حكومت قاجار راهپيمايى كردند، سپس به طرف سفارت انگليس رفتند و در آن متحصن شدند و در آن زمان توالت ها به كار آمد. ملاحظه مى كنيد كه بدرفتارى قاجاريه و نقشه انگليس چند سال بعد نتيجه داده است.
همچنين در طرح ديگرى، انگليسى ها با همكارى و همدستى پادشاهان سعودى، مكه و مدينه را كه محل تجمع مسلمانان و رمز وحدت و هم فكرى آنان در برابر دشمنان اسلام است با اختراع آيين وهابيت به مركز نفاق و كانون دشمنى ميان مسلمانان تبديل كردند. از اين رو وهابى ها قبور ائمه مدفون در بقيع را خراب كردند. البته هنگام تخريب حرم پيامبر(صلى الله عليه وآله) مسلمانان جهان به خصوص مسلمانان هند عليه سعودى ها تظاهرات كردند و انگليسى ها به پادشاه سعودى توصيه كردند فعلا دست نگه دارد و به مردم اعلام كند كه پيامبر(صلى الله عليه وآله) را در خواب ديده كه به او فرمودند: فعلا مصلحت نيست حرم مرا خراب كنيد. به هر حال، از ترس خروش و قيام يكپارچه مسلمانان دنيا حرم پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) را خراب نكردند.
اخيراً صدام نيز از طريق راديو و تلويزيون اعلام كرده است براى شما خبر مهمى دارم و آن اين كه من جدم پيامبر را در خواب ديدم كه فرمودند، فعلا مصلحت نيست كويت را اشغال كنى، فقط «بوبيان و وربه» را برگردان.
يكى از نوكران انگليس اخيراً گفته بود هفت ميليون نفر از جمعيت هفده ميليونى عراق شيعه هستند كه مظلوم هم مى باشند، اما حق آنان در حكومت به اندازه همان هفت ميليون نفر است و ما حق آنان را به همين نسبت مى دهيم و متأسفانه هيچ كس پيدا نشده است كه پاسخ سخنان نادرست او را بدهد و از حقوق شيعه كه اكثريت جمعيت عراق را تشكيل مى دهند دفاع كند. شايان توجه است كه بر اساس آمار منتشر شده، 85% جمعيت عراق را شيعيان تشكيل مى دهند. البته ممكن است اين نوكر انگليس نيز همين روزها خواب ببيند كه فعلا مصلحت نيست اين گونه سخن بگويد.
سفير سابق آمريكا در ايران در كتاب خاطراتش نوشته است: ما از طرف دولت متبوع خود به شاه ايران توصيه كرديم كه براى تحكيم پايه هاى حكومتش پنج كار مهم را با شدت و قاطعيت انجام دهد:
1. پاپ هاى مسلمانان را با هر وسيله ممكن متهم كند. توجه داشته باشيد كه مقصود او از پاپ ها، فقها، علما و مراجع شيعه است.
2. جوانان مسلمان را به فساد اخلاقى و روحى و اعتياد و بازى هايى مانند فوتبال سرگرم كند.
3. از افزايش و رشد جمعيت روحانيون از طريق بردن آنان به سربازى و محدود كردن تعداد آنان با وضع قوانين دست و پاگير جلوگيرى كند.
4. اقليت هاى دينى مانند: يهوديان، مسيحيان و بهائيان را بر اكثريت مسلط كند و پست هاى مهم و حساس را در اختيار آنان قرار دهد.
5. برگزارى مجالس روضه خوانى و پند و ارشاد را ممنوع كند و در عوض مجالس سرگرمى و لهو ولعب و نمايش فيلم هاى مبتذل در تلويزيون و سينماها را رواج دهد و خلاصه مردم را از مجالس روضه و به خصوص از مجالس عزاى امام حسين(عليه السلام) به مجالس فساد بكشاند.
وى مى افزايد: اما به توصيه هاى ما عمل نكرد و در نتيجه سقوط كرد.
يكى از اهالى كويت نقل مى كرد: جنگ كويت را از دو سال قبل طراحى كرده بودند، زيرا يكى از بستگانم كه در لندن، رياست مركزى با كاربرى سرمايه گذارى را به عهده دارد قبلاً به ما گفته بود: حكومت كويت پابرجا نيست و امكان دگرگونى و نابودى آن وجود دارد و حتى امكان دارد كشور عربستان، عراق يا ايران آن را اشغال و ضميمه كشور خود كنند. از اين رو به آنان سفارش مى كرد كه با احتياط سرمايه گذارى كنند و به گونه اى سرمايه هاى خود را به كار گيرند كه اگر اتفاق ناگوارى در آن كشور روى داد، سرمايه هاى شان نابود نشود و مورد دست برد ديگران قرار نگيرد.
سؤالى كه در اين جا ممكن است مطرح شود اين است كه انگليسى ها از طرح اين نقشه ها چه سودى مى برند؟ و آيا غير از ننگ و عار نتيجه ديگرى نصيب آنان مى شود؟
پاسخ: آنان با طرح همين نقشه هاى دقيق و حساب شده، برترى و سلطه جويى خود بر ديگر كشورها را حفظ مى كنند و اين نقشه ها يكى از راه هاى حفظ برترى قدرت، ثروت و پول آنان است. آنان با طرح اين نقشه ها، ثروت هاى هنگفتى از مسلمانان را به باد دادند و آسيب فراوانى به آنان رساندند و پس از اين كه كويت از اشغال صدام خارج شده، به دست كويتى ها باز گردد نيز براى بازسازى كشور و فراهم كردن اثاثيه منزل و لوازم زندگى، ميلياردها دلار پول مسلمانان به جيب غربى ها سرازير مى شود، زيرا تمام آن وسايل را بايد از كشورهاى غربى تهيه كنند.

اتحادى خجسته
اگر روزى دولت هاى اسلامى با هم متحد شوند و مرزها و قوانين تفرقه افكنانه را از ميان بردارند و همه مسلمانان در برابر غربى ها بايستند، مى توانند براى هميشه، خود را از سلطه سياسى و اقتصادى آنان نجات دهند، اما اجانب سياست ايجاد تفرقه و جدايى ميان مسلمانان را به اجرا گذاشته و فكر اتحاد و همبستگى ملت ها و كشورهاى اسلامى را حداقل يك قرن به تأخير انداخته اند و خلاصه اين كه انگليس توانسته است با سياست ايجاد تفرقه ميان مسلمانان و كسب منافع نامشروع و غير انسانى همچنان برترى خود را بر كشورهاى اسلامى حفظ كند.
بنابراين، اگر ما مسلمانان بخواهيم كشورهاى اسلامى، از جمله عراق حكومت اسلامى و شيعى داشته باشند، بايد شخصيت شيعى عراق و اخلاق اجتماعى اسلامى خود را نشان دهيم و شيوه كار و اخلاق اسلامى و راهكار وفادار ماندن به آن را به جهانيان نشان دهيم، والله المستعان.
عوامل پيشرفت يك كشور
امروز ما بايد كشور عزيزمان ايران را بسازيم. ساختن ايران عزيز، نيازمند چند عامل است. البته خداوند متعال همه امكانات، استعدادها و شرايط را براى انجام اين مأموريت در اختيار ملت ايران قرار داده است؛ منابع عظيم زير زمينى از نفت و گاز، معادن، زمينهاى كشاورزى، دريا، آب، موقعيت سياسى و سوق الجيشىِ ويژه و منحصر به فرد ملت و كشور ايران؛ و از اينها مهم تر، ملتى با فرهنگ، مومن و پاك، انقلابى و مهم تر از همه خداوند يك هديه استثنايى به ملت ايران داده است و آن عبارت است از جوانان مؤمن، پاك و هوشمند ايران اسلامى كه بهترين جوانان عالم هستند. ما با اتكا به اين استعدادها بايد كشورمان را بسازيم و ان شاءالله با همت بلند شما اين اتفاق خواهد افتاد.
ما براى ساختن كشور به چند عامل نيازمنديم. عامل اول، وحدت و انسجام است. يك ملت متحد و همدل، شكست ناپذير است. يك ملت متحد مى تواند همه قله هاى ترقى و پيشرفت را فتح كند. دشمنان ما طى 27 سال گذشته به انحاء و روشهاى مختلف تلاش كردند بين صفوف متحد ملت ما خلل و خدشه وارد كنند.
عنصر دومى كه بايد مورد توجه قرار بدهيم عبارت است از كار. يك ملت با صحبت، وقت تلف كردن، توجه به مصرف و بهره منديهاى كاذب به هيچ نقطه اى از تعالى نخواهد رسيد. ملتهايى كه قله هاى ترقى را فتح كرده اند، در يك دوره اى به طور فشرده و سنگين كار، تلاش و مجاهدت كرده اند.
جوانان عزيز! مردم مؤمن دشتى! خودتان را آماده كنيد، كمربندها را ببنديد، آستينها را بالا بزنيد، همتها را براى يك دوره پرتلاش و مجاهدت سنگين براى ساختن ايران عزيز بسيج كنيد. هركس در هر كجا هست، بايد يك عنصر فعال، دلسوز و مجاهد در راه ساختن ايران عزيز باشد. جوانان دشتى بايد دشتى را بسازند، تنگستانيها تنگستان را و بوشهريها بوشهر را تا همه اين نقاط اين كشور مقدس و عزيز [آباد شود.]
عامل و عنصر ديگرى كه ما نياز داريم عبارت است از عدالت؛ عدالت محور و ركن جامعه اسلامى است. عدالت ستون خيمه جامعه نمونه است. عدالت ركن حاكميت اسلامى است. عدالت روح انقلاب اسلامى است.
بدون عدالت پيشرفتى اتفاق نخواهد افتاد. بدون عدالت كشور ساخته نخواهد شد و بدون عدالت استعدادها و ذخاير انسانى و مادى شكوفا نخواهد شد. عدالت تضمين پيوند دلها و مهرورزى است.
عزيزان من! عدالت يعنى همه جاى كشور بايد با هم پيشرفت بكند. عدالت يعنى امكانات كشور به طور عادلانه در همه اين سرزمين توزيع بشود. عدالت يعنى جوانان عزيز دشتى به اندازه جوانان اصفهان، تبريز، مشهد و شيراز فرصت پيشرفت، ترقى و شكوفايى استعدادهايشان را در اختيار داشته باشند. عدالت يعنى اگر امكانى در يك نقطه از كشور هست، اول مردم آن نقطه و بعد مردم ساير نقاط كشور از آن استفاده كنند.
موفقيت فردي و پيشرفت جامعه
درعالم مبلغان! موفقیت ‏‏مدلی است که 10 یا 15 سال پیش از آقای احمد حلت ( مدیر نشریه موفقیت ) وقتی دبیرستان می خواندم با آن آشنا شدم و بد نیست کمی به آن بپردازیم .
دایره ای را به عنوان یک چرخ یاغلطک در نظر بگیرید و آنرا به تعداد فاکتورهای موثر در موفقیت خودتان تقسیم کنید . این فاکتورها و شاخص ها بسته به فرد متغیر است و برای یکی ممکن است 5 تا و برای دیگری 15 تا باشد .
با توجه به شکل از نقاط تقسیم به مرکز دایره ، شعاع دایره را کشیده و آنرا از مرکز 0 تا روی دایره به تعداد مساوی تقسیم کنید. [روی دایره نمره کل یا ایده آل و مرکز صفر می باشد]
فاکتورهای مختلف را روی دایره نوشته و نمره مورد نظرتان در روی هر شعاع دایره مشخص کنید . توجه داشته باشید که نمره شما نباید مقایسه باشد بلکه باید میزان رضایت قلبی خودتان را در نمره دادن تاثیر بدهید.
نقاط مشخص شده خود را به هم وصل کنید و چرخ زندگی خود را مشاهده نمایید ! آیا این چرخ یا غلطک می تواند در مسیر سنگلاخ و ناهموار زندگی در کشور عقب افتاده ای چون ایران به راحتی حرکت کند یا نه نیاز به بازسازی و رسیدگی دارد.

شکل 1

مثال بالا نمونه پر شده ای است. که فاکتورهای زیر در آن دیده می شود.شمامی توانید شاخص های موفقیت خود را با آنها عوض کرده بعضی را حذف و یا به آن اضافه کنید.
1. مسائل و برخورداری مالی
2. علم و دانش
3. فرهنگی و مذهبی
4. سلامت روان وقدرت ذهن
5. بهداشت و ورزش
6. خانواده و زندگی زناشویی
7. شغل و کار
8. سیاسی – اجتماعی
برای پیشرفت در هر زمینه ای به سرمایه گذاری نیاز است اندکی ریسک و شجاعت را هم به آن باید افزود و پشتکار داشت.
همه اینها بدون مطالعه و تحقیق و جمع آوری آگاهی و اطلاعات میسر نیست وبدون پرداختن به سلامت روان و جسم هیچکدام به نتیجه نمی رسد. برای برخورداری از سلامت روان و جسم به آسایش و امنیت خانوادگی و شغل مناسب نیازداریم و نیز نبود مشکلات تحمیلی سیاسی – اجتماعی پیشرفت را آسانتر خواهد ساخت.
در اداره کشورنیز این مدل قابل پیداشدن است . کشوری پیشرفت خواهد کرد و چرخ حرکت رو به جلوی مملکتی سریع خواهد بود که در همه جنبه ها و شاخصها و متغیرها کم و بیش یکسان پیشرفت کند.
شما پیشرفتهای هسته ای و پزشکی و… مملکت را با ارتباطات و مخابرات و سیستم بانکی کشور و سیستم آموزش و پرورش و وضعیت بیمارستانها مقایسه کنید ، رادیو تلوزیون را نگاه کنید که مثل شربت گوارا ثروت مملکت را سر می کشد و چندین کانال تلوزیون و رادیویی مجهز و برخوردار از آخرین سیستم های بروز دنیا را با سیستم بانکی کشور مقایسه کنید که در آن 85 درصد عملیات بانکی فقط اپراتوری و تنها 15 درصد سرمایه گذاری می باشد که کاملا برعکس سیستم دنیا و کاملا ضررده می باشد
ما بیشترین هزینه ها را در راه دین و تبلیغ آن در جامعه می کنیم اما از لحاظ اخلاقی یکی از منحط ترین جامعه ها را داریم و در آن در کمتر از 2 ماه بیش از بیش از 70 نفر را به جرم شرارت اعدام می کنند و گوشی های موبایل مردم از بی اخلاقی ترین کلیپ های واقعی از زندگی مردم پر است ، که در هر کجای دنیا چنین کلیپها مشمول جرایم سنگینی خواهد بود.
بیشترین هزینه ها را برای نهادهای متولی فرهنگ و ارشاد در نظر می گیریم اما مردم ما کمترین مسائل فرهنگی را رعایت نمی کنند.
راستی جامعه ما کجا می رود!!!!؟
به نظر من پایه هر پیشرفتی داشتن آزادیست.اما آزادی چیست و چگونه به آن می توان رسید مهمتر از جمله اول است .
در پست قبل اشاره کردم که در پرداختن به مفهوم آزادی همه توجه ها به جامعه معطوف می شود در حالی که آزادی درونی مهمتر و از نگاه فرایندی ، قابل توجه تر آرمانها را تحت الشعاع خود قرار می دهد.
عامل اصلي پيشرفت جامعه معلم است
در فرهنگ غني سرزمين پرافتخار ما براي معلم ارج فراوان و مقام شامخي وجود دارد. در گفته‌هاي بزرگان دين از معلم و آموزگار با کلمه مولا تکريم شده است و در فرهنگ مدني جامعة ما معلم را بحيث پدر و مادر معنوي, قدر مي‌کنند که گردهمائي امروزي ما نيز نمادي از ارج گذاري ملت, به مقام رفيع معلم بحساب مي‌آيد.
تجليل ازين روز شايسته نه تنها ارج گزاري به خدمات ارزندة معلم, بلکه بزرگداشت از عظمت, شخصيت و حوصله‌مندي معلمان عزيزي است که در تربيت و آموزش فرزندان وطن نقش احسن ايفاء نموده فرزندان صالح و مفيدي را جهت خدمت گزاري به جامعه و وطن تقديم ميدارند.
دورنماي تعليم و تربيت در کشور با فراهم کردن زمينة تعليمات بهتر و با کيفيت براي همه بدون درنظر داشت جنسيت, قوميت, زبان, مذهب, موقعيت‌هاي جغرافيائي و اجتماعي ترسيم مي‌شود. زيرا باور ما اينست که منابع انساني کشور بايد با روحيه ملي تربيت يافته و در مسير بازسازي, اعمار و انکشاف متوازن افغانستان نوين سهم فعال ايفا نمايد. براي نيل به اين اهداف, تطبيق قانون اساسي در عرصه معارف, توجه به پيشينه تاريخي و فرهنگي افغانستان و استفاده از دست‌آوردهاي علمي و تخنيکي معاصر و تجارب مثبت ساير کشورها, توزيع مساويانه فرصت‌هاي آموزشي در سطح کشور, ارتقاي ميزان شموليت دختران به مکاتب, توجه به فراهم آوري تسهيلات آموزشي از طريق بازسازي و اعمار مکاتب جديد, تهيه و اکمال کتب و لوازم درسي, توأميت و هماهنگي فعاليت‌هاي تعليمي و تربيتي از جمله سياست‌ها و راهکارهاي سنجيده شدة دولت محسوب مي‌شود.
اما جامعه ما بحيث ميراث دار مشکلات و دشواريهاي ناشي از دو دهه جنگ و تشتت, با کمبود معلمان مسلکي, کمبود معاشات و امتيازات, نازل بودن سطح مهارتهاي علمي و مسلکي کارمندان ادارات, کمبود ويا نبود تأسيسات ساختماني, وسايل تخنيکي, کتب و لوازم درسي, عدم احصائيه دقيق کمي و کيفي در سطح ملي براي پلانگذاري فعاليت‌ها و معضلات مالي و بودجوي شديداً مبتلا است.
دولت نوپاي جمهوري اسلامي به حيث نخستين دولت منتخب مردم افغانستان, مشکلات بزرگي را در پيشرو دارد, بودجة کنوني اين دولت هنوزهم يک بودجه مساعدتي است که به همکاري مالي جامعه بين‌المللي تأمين مي‌شود, با وصف آن اقدامات انجام شده و دست‌آوردهاي حاصله در همه عرصه‌ها منجمله معارف قابل توجه و تقدير است. ولي نمي‌تواند براي ملت ما که با عشق و اميد فراوان, دورنماي روشن جامعه خويش را در نور معرفت, در وجود معلم و فرداي متعلمين او مي‌نگرد, بسنده باشد.
ازديد‌ما عامل اصلي و نيروي محرکه بسوي پيشرفت و ترقي جامعه معلم است و خواست‌ها, مطالبات, مشکلات اجتماعي, ضعف اقتصادي و بي سرپناهي آنان و از همه مهمتر بازيابي هويت فرخندة معلم نيز براي دولت جمهوري اسلامي افغانستان مهم است. بدين منظور طي مدت گذشته سعي کرده است تا امکانات و زمينه‌هاي کمک درجهت رفع مشکلات معلمين کشور را جستجو نمايد تا جنبه عملي داشته باشد. لذا طرحي را براي اجراي معاشات منطقوي معلمين مورد مطالعه قرارداده و مقدمات طرحي را براي رفع مشکل سرپناه معلمين نيز روي دست گرفته است. اما, تنها متکي شدن به دولت کافي نيست, در ملت ما ظرفيت باالقوه‌اي موجود است که مي‌تواند در يک مشارکت ملي در شکل دهي فرداي روشن معارف کشور سهم گيرد.
آنچه به معلمين ارجمند ما مربوط مي‌شود آگاهي بيشتر از نسل جديد کشو است که در گوشه گوشه شهرها با وجود فقر و فاقه خانواده‌گي, براي رشد علمي و آموزشي به کورس‌ها ميروند و از محيط مکتب خويش نيز سويه بهتر تعليمي مي‌طلبند و بر شاگردان عزيز ما است تا انضباط و اخلاق حسنه و احترام به مقام معلم را به مثابه شاخصه شاگرد خوب رعايت نموده بهتر از گذشته بياموزند تا کار ساختمان افغانستان آينده را بهتر انجام دهند.
وقتي به پس منظر علم, دانش, تعليم و تربيه در افغانستان بطور اجمالي نظر مي‌اندازيم, از يک جانب در وجود ما هيجانات شور انگيزي مبني‌بر رضاييت ما از بزرگان علم و معرفت و مراکز و کانون‌هاي آموزش و پرورش, خلق مي‌گردد. و ايمان و اعتقاد مان به اينکه دلسوزترين و صبورترين معلمين, معلمين ميهن ماست و ساعي‌ترين و لايق‌ترين متعلمين, متعلمين ميهن ماست, راسختر و محکمتر مي‌شود, اما از سوي ديگر وقتي خود را در عرصة تمدن نسبت به جهان ديگر عقب افتاده مي‌يابيم, احساس تألم و تأثر بر روح و قلب ما مستولي مي‌شود. اميدواريم روزي فرا رسد که کليه اطفال و جوانان کشور مان با داشتن معلم و مکتب, کتاب و قلم به مکتب روند و از نعمت بزرگ علم و دانش بهره‌مند گردند و در بستر زمان معاصر و مستقبل اين سرزمين کهن بحيث وارثين شايستة ابن سيناي بلخي, ابوريحان بيروني, حکيم ناصر خسرو, مولانا جلالدين بلخي, اميرعلي شيرنوائي, حکيم سنائي, مولانا عبدالرحمن جامي و ده‌ها حکيم و انديشمند, عارف و شاعر, اديب و فيلسوف که همه شاگرد معلم بوده و به مدارج عاليه علمي, عرفاني, فکري و فرهنگي رسيده و نه تنها بحيث مشاهير و افتخارات کشورما, بلکه بعنوان ثروت‌هاي ماندگار جامعه بشري, شهرت يافته اند, احراز موقعيت کنند و ميراث دار والاترين ارزشهاي اين مرز و بوم باشند.
در پايان سخنم يکبار ديگر روز فرخنده معلم را به همه شما تبريک و تهنيت گفته براي اهل معارف کشور سعادت و سلامت و براي افغانستان عزيز پايندگي, ترقي و رفاه از درگاه خداوند متعال استدعا مي‌نمايم.
نقش ارتباطات و وسایل ارتباط جمعی در پیشرفت جامعه
قرن 21 از سوي سازمان آموزشي علمي و فرهنگي ملل متحد به نام عصر اينترنت نام گذاري گرديد . پديده جهاني شدن و گسسته شدن مرزها بر اهميت و ضرورت شناخت كاركردهاي وسايل ارتباط جمعي و مخاطبان آن مي افزايد . نظريه ها در هر علم اساس شناخت عناصر وروابط حاكم بر آن علم مي باشد و به گونه اي اجتناب ناپذير شناخت آنها بر هر طالب علمي در آن زمينه واجب مي نمايد . بدون شناخت دقيق و درست از اجزاء و عناصر شكل دهنده هر علم نمي توان در مورد آن به ارزيابي و پيش بيني پرداخت و جهت آنرا در تبيين پديده ها تشخيص داد . علم ارتباطات از اين قاعده مستثني نبوده و نمي تواند باشد . با توجه به پيچيدگي هاي بالاي علوم اجتماعي و به ويژه دانش ارتباطات كه ابعاد سياسي اجتماعي فرهنگي اقتصادي حقوقي فناوري و غيره را جملگي دربرميگيرد تعداد نظرات در آن زياد و تنوع ديدگاهها فراوان است . از سوي ديگر فعاليت ارتباطي بشر كه از آغاز زيست جمعي و اجتماعي با او همراه بود دچار تحولات فراوان شده ودر هر عصر وزمانه به نوعي خاص جلوگر شده است . اينك كه در هزاره سوم تمدن بشري وارد عصر ارتباطات و اطلاعات شده است بر توجه و اثربخشي علم ارتباطات افزوده شده است و يكي از مطرح ترين علوم در عرصه روابط بشري به حساب مي آيد . امروزه رسانه هاي جمعي و وسايل ارتباطي نقش مهمي در تمامي كشورها برعهده دارند . درك دنياي پيرامون و اطلاع از حوادث و رويدادها به خوبي تاثيرات وسايل ارتباط جمعي را براي ما روشن مي سازد . در عصر جهاني شدن فرهنگ حالتي يكپارچه مي يابد و در گذر زمان تغيير و تحولات زندگي بشر و پاسخگويي به نيازهاي اساسي انديشه ها و دانستنيها اهميت وسايل ارتباط جمعي را محرز مي نمايد .
آگاه سازي جامعه و آموزش همگاني و توسعه مشاركت در پرتو رشد وشتاب روزافزون رسانه ها اهميت فراوان دارد و نقش اطلاع رساني به مردم وبالا بردن فهم و شعور سياسي جامعه از اهم وظايف وسايل ارتباط جمعي است . در عصري كه جهان پيوسته در حال كوچك شدن به سوي دهكده اي جهاني پيش مي رود شناخت عملكرد و ماهيت رسانه ها براي احراز هويت فرهنگي و ارزشهاي ملي نقش موثر و مفيدي دارد .
در مجموع انسان موجودي اجتماعي مي باشد و به طور انفرادي نمي تواند زندگي كند و همواره از انزوا بيزار بوده است . امروزه دانشمندان به روشني اعلام مي كنند كه حتي انسان هاي اوليه و قارنشين هم به طور اجتماعي زندگي مي كردند و گوشه گيري و عدم ارتباط با ديگران را نوعي بيماري رواني مي دانند كه سرچشمه بسياري از اعمال غير انساني ودر نهايت به پوچي و حتي خودكشي فرد منجر مي شود . نكته جالب اين كه در تمام تحقيقاتي كه در مورد خودكشي در زندانهاي خارج صورت گرفته محققين به اين نتيجه رسيدند كه بيشتر اين خودكشي ها به صورت انفرادي و در سلول هاي انفرادي صورت گرفته است .
تعاريف ارتباط : كلمه ارتباط يا communication از ريشه لاتين communis به معني اشتراك گرفته شده است . اين كلمه در زبان فارسي به صورت مصدر عربي باب افتعال به كار مي رود كه در لغت به معني پيوند دادن و ربط دادن و به صورت اسم مصدر به معني بستگي پيوند پيوستگي و رابطه كاربرد دارد .
در مورد تمايز دو واژه ارتباط يكي به معناي مفرد communication و ديگري به معناي جمع communications محققان عقيده دارند كلمه ارتباطات به صورت مفرد نشانگر فرايند و جرياني است كه پيام را از منبع يا فرستنده به مقصد يا گيرنده ارسال مي كند اما كلمه ارتباطات به صورت جمع به معني ابزار و وسايل پيام رساني مي باشد .
در صورتي كه قصد پيام دهنده از انتقال پيام براي گيرندگان زيادي مطرح باشد آن را ارتباط جمعي مي گويند . ويلبر شرام در كتاب فراگرد و تاثير ارتباط جمعي مي گويد : (( در فراگرد ارتباط به طور كلي ما مي خواهيم با گيرنده پيام خود در يك مورد و مسئله معين همانندي يا اشتراك فكر ايجاد كنيم .)) فرهنگ انگليسي به فارسي آريان پور براي لغت communication معادل هاي فارسي زير را ارائه داده است : ارتباط خطوط ارتباطي وساسل ارتباطي مبادله گزارش ابلاغيه ابلاغ اطلاعيه نقل و انتقال مراوده اخبار مشاركت جلسه رسمي و سري فراماسيون ها عمل رساندن كاغذ نويسي مكاتبه و سرايت را ارائه داده است .
ارسطو فيلسوف يوناني شايد اولين انديشمندي باشد كه حدود 2300 سال پيش نخستين بار در زمينه ارتباط سخن گفت . او در كتاب مطالعه معاني بيان ( ريطوريقا ) كه معمولا آن را مترادف ارتباط مي دانند در تعريف ارتباط مي نويسد : (( ارتباط عبارت است از جست و جو براي دست يافتن به كليه وسايل و امكانات موجود براي ترغيب و اقناع ديگران . ))
انجمن بين المللي تحقيقات ارتباط جمعي تعريف زير را براي ارتباط ارائه داده است : (( منظور از ارتباط روزنامه ها نشريات مجلات كتاب ها راديو تلويزيون آگهي ارتباطات دور و پست است . همچنين ارتباط چگونگي توليد و توزيع كالاها و خدمات مختلفي را كه وسايل و فعاليت هاي فوق به عهده دارند و مطالعات و تحقيقات مربوط به محتواي پيام ها و نتايج و آثار آن را در بر مي گيرد . ))
ژوزف تي كلاپر در كتاب تاثير ارتباط جمعي مي گويد : (( ارتباط جمعي عبارت است از رساندن اطلاعات ايده ها و برداشتها از طريق وسايل ارتباط و دريافت اين اطلاعات به وسيله عده زيادي از انسان ها در يك زمان . )) او در اين مورد اضافه كرد كه يكي از ويژگيهاي ارتباط جمعي عظمت نفوذ آن است .
سادني هيد در كتاب برنامه هاي راديو و تلويزيون در آمريكا در اين باره مي گويد : (( واژه ارتباط جمعي حاوي پنج ويژگي است :
1- تعداد گيرندگان وسايل ارتباط جمعي نسبتا زياد است .
2- ترتيب گيرندگان بسيار متنوع است .
3- با ارسال پيام از طريق وسايل ارتباط جمعيي نوعي تكثر پيام به وجود مي آيد .
4- توزيع پيام سريع است .
5- هزينه براي مصرف كننده كم است .
تعاريف گوناگوني درمورد ارتباط وجود دارد كه از بحث اين تحقيق خارج است . چون هر دانشمندي از يك نقطه نظر به ارتباط نگاه كرده است . بعضي به پيام توجه كرده اند و بعضي به معني يا فرستنده و گيرنده پيام و حتي تاثيرات آن بر محيط و جامعه ولي به طور كلي تعريف جامع زير نوشته دكتر علي اصغر كيا در كتاب ارتباطات جمعي و روابط بين الملل جالب است : (( ارتباط عبارت است از فراگرد انتقال پيام از سوي فرستنده براي گيرنده مشروط برآن كه در گيرنده پيام مشابهت معني با معني مورد نظر فرستنده پيام ايجاد شود . )) اين تعريف يك توضيح رياضي نيز دارد . هر چه معناي مورد نظر در فرستنده پيام با معني متجلي شده در گيرنده پيام مشابهت بيشتري داشته باشد ارتباط كاملتر خواهد بود .

نظريه ها
نظريه هاي انتقادي و راديكال : به طور كلي نظريات انتقادي بر نقد جايگاه و آثاراجتماعي وسايل ارتباط جمعي و پيامد هاي ارتباطي استوار است . از مجموع نظريات راديكال مي توان به موارد زير اشاره نمود .
1- ماركسيسم كلاسيك ( orthodox marxism ) :
ماركس ضمن تفكيك زيربنا و روبنا در جامعه نقش اصلي را به زيربنا مي دهد و روبنا را متعين مي داند . به عقيده وي ساختار اقتصادي موجب تغييرات فرهنگي مي شود . وي زيربنا را همان شيوه معيشت مي داند و روبنا را ايدئولوژي . به اعتقاد ماركس طبقه اي كه ابزار توليد را مالك است . يعني بر زيربنا مسلط است براي بقا و ماندگاري خود انديشه هاي متناسب با آن را توليد مي كند . به عبارت ديگر انديشه هيئت حاكمه انديشه حاكم بر جامعه است . لذا وي آزادي جامعه بورژوايي را ناممكن مي داند و معتقد است وقتي امكانات و اختيارات جامعه در دست طبقه كارگر باشد آزادي واقعي مطبوعات ميسر مي شود و خلاصه اين كه نگرش ماركسيسم كلاسيك سلطه سرمايه داري بر امكانات و شيوه هاي توليد را موجب ناكارايي وسايل ارتباط جمعي مي داند .
2- نظريه اقتصاد سياسي رسانه ها ( political economic ) :
اين نظريه بر وابستگي جهان بيني به زيرساخت اقتصادي تاكيد دارد و توجه پژوهش و تحقيق را متوجه تحليل تجربي ساختار مالكيت و انواع عملكرد نيروهاي بازار رسانه ها مي داند و به همين دليل است كه نهاد رسانه اي را بخشي از نظام اقتصادي مي پندارد كه با نظام سياسي پيوند تنگاتنگ دارد . ويژگي بارز اطلاعاتي كه رسانه ها براي جامعه توليد مي كنند از طريق ارزش مبادله اي پيامهاي مختلف رسانه اي و منافع اقتصادي مالكان و تصميم گيرندگان روشن مي شود . نتيجه چنين وضعي را بايد در كاهش منافع رسانه اي مستقل تمركز بر بازارهاي بزرگ تر و نفي بخشي هاي ضعيف تر و فقيرتر مخاطبان بالقوه مشاهده كرد . طبق نظريه اقتصادي سياسي رسانه ها موسسات فرهنگي نيز اسير چنگال سرمايه هستند و به آنها مانند يك موسسه تجاري و سودآور نگريسته مي شود . يعني در يك كلام منطق بازار مسلط بر حوزه انديشه و فرهنگ است .
مطالعت فرهنگی ( cultural studies ) : در این نظریه در مقایسه به نظریات مارکسیسم کلاسیک و اقتصاد سیاسی رسانه ای جایگاه مستقل و آزادتری برای فرهنگ درنظر گرفته می شود و به اقتصاد صرف تاکید نمی شود . در این نظریه کسانی مثل گرامشی لوییی آلتوسر و روژه گارودی هر کدام عامل فرهنگی را موثرتر از اقتصاد می دانند . از دیدگاه مک کوئیل این نظریه به جای پرداختن به عوامل ساختاری و اقتصادی جهان بینی که گرایش به طبقه دارد بیشتر به خود جهان بینی نظر دارد . به این ترتیب وسایل ارتباط جمعی از نظر گرامشی جزئی از ابزارهای تفوق یا هژمونی سرمایه داری و از نظر افرادی چون آلتوسر جزو ابزارها و دستگاههای ایدئولوژیک سرمایه داری محسوب می شوند .
3- مطالعات فرهنگي ( cultural studies)
در اين نظريه در مقايسه با نظريات ماركسيسم كلاسيك و اقتصاد سياسي رسانه اي جايگاه مستقل و آزادتري براي فرهنگ در نظر گرفته مي شود و به اقتصاد صرف تاكيد نمي شود . در اين نظريه كساني مثل گرامشي لويي آلتوسر و روژه گارودي هر كدام عامل فرهنگي را موثرتر از اقتصاد مي دانند . از ديدگاه مك كوئيل اين نظريه به جاي پرداختن به عوامل ساختاري و اقتصادي جهان بيني كه گرايش به طبقه دارد بيشتر به خود جهان بيني نظر دارد . به اين ترتيب وسايل ارتباط جمعي از نظر افرادي چون آلتوسر جزو ابزارها و دستگاههاي ايدئولوژيكسرمايه داري محسوب مي شوند .
4- مطالعات فرهنگ توده ( mass culture studies )
مجموعه نظرياتي است متاثر از مكتب فرانكفورت . معروف ترين صاحب نظر در اين مجموعه ادگارمورن است با طرح نظريه زمان زدگي به مسئله صنايع فرهنگي و فرهنگ توده شكل تازه اي بخشيده است .وي عقيده دارد با پايان قرن نوزدهم عصر استعمار مادي و جغرافيايي به پايان مي رسد و با آغاز قرن بيستم استعمار فكر و انديشه كه داراي زمينه هاي نامحدود است آغاز مي شود . با تحولات صنعتي صنايع فرهنگي جديد هم به وجود مي آيد كه داراي همان خصوصيات توليد تجاري هستند . فرهنگ توده محصول همين صنايع فرهنگي است . اين فرهنگ فرهنگي سطحي و مبتذل است كه در سطح انبوه پيش مي رود و خلاقيت و ابتكار را از بين مي برد و كار فرهنگي را تبديل به كالاي تجاري مي كند . در حقيقت صنايع فرهنگي در پي فروش فكر به صاحبان كالا هستند . به اين ترتيب ادگارمورن معتقد است كه به جاي نويسنده در مطبوعات و رسانه هاي جديد نويسا به وجود مي آيد . چنين فرهنگي كه عمدتا از رسانه ها تراوش مي شود مبتني بر ستاره پرستي و شخصيت سازي است تا با توليد ظاهري و خودبيگانگي جامعه افراد را در اضاي دو نياز تقويت شده ياري دهد نياز به همانند جويي و نياز به فرافكني زمان زدگي از نظر مورن به معناي غير سياسي شدن جامعه است كه از فرهنگ توده به وجود مي آيد .
5- مكتب فرانكفورت ( frankfurt school )
بيشتر مطالعات مكتب فرانكفورت در جهت انتقاد از جامعه نوين و اجزاي سازنده اش بوده است . در حالي كه نظريه ماركسيست كلاسيك بيشتر راجع به اقتصاد بود جهت گيري اين مكتب معطوف به سطح فرهنگي و انچه كه واقعيت جامعه سرمايه داري نوين مي خواند بوده است . طبق نظريه مكتب فرانكفورت كانون تسلط جهان نوين از قلمروي اقتصادي به قلمروي فرهنگي منتقل گشته است . طبق اين نظر در جامعه نوين سركوب ناشي از عقلانيت جاي استعمار اقتصادي را به عنوان مسئله اجتماعي غالب گرفته است .
مكتب فراكفورت تفكيكي را كه وبر ميان عقلانيت صوري و عقلانيت ذاتي قائل شده آشكارا پذيرفته است . عقلانيت صوري به منزله كارآمدترين وسايل براي حصول اطمينان از رسيدن به مقصود است كه اين عقلانيت را خرد تكنولوژيك مي خوانند و هدفش خدمت به خدمت به نيروهاي سلطه گر است نه رهاساختن مردم از بند تسلط . در مقابل عقلانيت ذاتي يا فرهنگي مستلزم ارزيابي وسايل براي رسيدن به عدالت شادماني و صلح است . ويژگيهاي عمده اين مكتب عبارت اند از :
1- مكتب فرانكفورت با مكتب ماركسيسم كلاسيك شباهت زيادي دارد اما ار احزاب كمونيستي به اندازه احزاب دست راستي دور است .

2- قائل به جدايي و تفكيك ارزش از دانش نيست .
3- تلاش انسان را براي تسلط بر طبيعت به سركوبي آزادي فردي و محدوديت آگهيهاي بشر مي داند .
4- جوامع را به سوي يكپارچگي و اداره شدن واحد مي پندارد .
آدورنو و هوركهايمر از شاخصهاي اين نظريه هستند و ديدگاهي انتقادي از ماركسيسم داشتند و معتقد به ماركسيسم بدون پرولتاريا بودند . اساسا ديدگاه اي مكتب بر نقد اثبات گرايي يا پوزيتيويزم استوار است .
امنیت ؛ زمینه ساز‌ موفقیت و پیشرفت جامعه
حضرت آیت الله خامنه ای در این مراسم امنیت را زمینه ساز موفقیت و پیشرفت جامعه در عرصه های مختلف دانستند و با اشاره به وظیفه بسیار مهم و افتخار آمیز نیروی انتظامی در برقراری امنیت تأکید کردند: امروز نیروی انتظامی در خدمت مردم، در کنار مردم و پشتیبان آنان است و آحاد مردم نیز به این نیرو افتخار می کنند و به آن اعتماد دارند.
ایشان عطوفت و رأفت با مردم و اقتدار در مقابل قانون شکنان و برهم زنندگان نظم را دو جنبه مهم وظیفه نیروی انتظامی برشمردند و افزودند: خداباوری، تعهد، احساس مسئولیت، مردم دوستی و شجاعت در مقابل اخلال گران در امنیت جامعه از ویژگی های مهمی است که باید در نیروی انتظامی متبلور باشد.
رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به افتخارات و عزت ملی که ملت ایران در منطقه و جهان به دست آورده است، خاطرنشان کردند: بدخواهان این ملت، موفقیت و عزت ملت ایران را در مقابل منافع نامشروعی که برای خود تعریف کرده اند می بینند، بنابراین درصدد اخلال در مسیر پیشرفت های علمی و سیاسی، و ایجاد ناامنی هستند که نیروی انتظامی باید بسیار هوشیار باشد.
حضرت آیت الله خامنه ای درخصوص ایجاد امنیت برای آحاد مردم تصریح کردند: همه آحاد جامعه با هر مذهب و قومیتی و همچنین با هر گرایش سیاسی و سلیقه ای، در برخورداری از امنیت یکسان هستند و فقط باید اخلال گران در امنیت مردم احساس ناامنی کنند.

منابع :
1- سایت آفتاب :
www.aftab.ir
2- سایت دانشنامه رشد :
www.daneshnameh.roshd.ir
3-شبکه اطلاع رسانی تبیان :
www.tebyan.net
3- موتور جستجوگر گوگل :
www.google.com