تربیت هنری

تعريف هنر:
لفظ هنر در زبان سانسكريت از دو كلمه ي ” سو ” به معناي نيك وهر چيز خوب ونيك كه فضايل وكمالاتي برآن مترتب است و”نر يا نره ” به معناي زن ومرد تشكيل شده است.اين واژه وارد زبان فارسي شده ودر اوستا به شكل” هونر” آمده كه از صفات اهورا مزدا به معناي نيك وخوب است . در زبان فارسي ميانه يا پهلوي وپس از آن در دوره ي اسلامي ، به صورت هنر وبه معناي انسان كامل وفرزانه وهم به معناي كمال وفضيلت آمده است . در لغت نامه ي دهخدا “هنر ” به معناي علم، معرفت ، دانش ، فضل ، فضيلت ،كمال ،كياست فراست وزيركي است .
در دايرةالمعارف هنر ، به فعاليتهايي چون نقاشي ،طراحي ، گرافيك ، معماري ، موسيقي ،شعر ، تئاتر وسينما و…” هنر”مي گويند . بنابراين هنر دو بعد دارد . يك بعد آن دلالت بر فرزانگي ، فرهيختگي وكمال داردوبعد ديگر آن توانايي بيان افكار ، احساسات، عواطف ، تخيلات وتفكرات در قالب يكي از رشته هاي هنري است .آميزه اي از اين دو بعد ،هنرمندي است كه زيبايي هاي جهان را شناخته وجهان را دركمال زيبايي مي بيند.هنرمند پيوسته در كار آفرينش زيبايي ها و نماياندن زيبايي ها به مردم است . اوخداوند سبحان را جمال مطلق وخالق همه ي زيبايي ها مي شناسد وجهان را جلوه اي از جمال خالق يكتا مي داند . دانش آموزان با انجام فعاليت هاي هنري ، جهان وخالق جهان را بهتر مي شناسد ، حس زيباشناسي خود را توسعه مي دهند،حواس،تفكر،تخيل وهوش آن ها نيز تقويت شده ، استعدادهاي دروني وخلاقيتشان شكوفا مي شود .در همين رابطه پژوهشگران معتقدند كه هر فرد براي زندگي در جامعه يا به اصطلاح شهروند خوب بودن ، به ميزاني از هوش نياز دارد؛ زيرا هوش با توانايي حل مسائل،وكارآيي در محيط طبيعي وواقعي زندگي ، ارتباط فراوان دارد . بخشي از هوش، جنبه ي زيستي و وراثتي دارد ؛ بخشي از آن اكتسابي است وبه تجربيات والدين ومربيان،زمان ومكان تولد،پرورش فردي واوضاع محيط وابسته است.همه ي افراد ازهمه ي مقوله هاي هوشي بهره مندند .اگر فرد از آموزش،تشويق واستغناي محيطي كافي برخوردار باشد،قادر خواهد بودهريك از مقوله هاي هوشي خود را تا سطح بالا يي از عملكرد، توسعه دهد .
تربیت هنری را می توان به پنج موضوع کلی تفکیک نمود که عبارتند از :
۱- زيبا‌شناسي:خداوند عالم را به بهترين وجه و انسان را به زيباترين صورت آفريده است. انسان نيز به دنبال زيبايي است.
او زيبايي‌هاي محسوس را با حواس خود و زيبايي‌ هاي معنوي را با ذهن خود درك مي‌كند. تربيت هنري شرایط گرايش كودكان به زيبايي‌ها و دوري از زشتي‌ها را فراهم مي‌آورد.
2- ارتباط با طبيعت :در طبيعت نظم، انسجام، تقارن، توازن، هماهنگي، حساب و دقتي وجود دارد كه نشان‌دهنده‌ي زيبايي و کمال در نظام هستي و خالق آن است. در تربيت هنري شرايط ارتباط متقابل با طبيعت،شناخت طبيعت و ویژگی های آن براي كودكان فراهم مي‌شود، به‌گونه‌اي كه خود را جزئي از آن دانسته، درحفظ آن بکوشند ٬ به آن بیندیشند و از زیباییهای آن الهام بگیرند .
3- آشنايي با تاريخ هنر: تاريخ مطالعه‌ي گذشته براي كسب تجربه و ساختن حال و آينده ‌ا ي بهتر است . در تربيت هنري كودكان آثار هنري، تاريخي، هنرمندان و فرهيختگان، آداب و رسوم و سنت‌هاي پسنديده‌ي كشور خود را درقالب آشنایی با ميراث فرهنگي و هنري ايران، مي‌شناسند.
4 – توليد محصول هنري :كودكان تخيلات (دنياي خيال) خود را با استفاده از ابزار ومواد گوناگون به صورت محصول هنري ارائه می دهند . آن ها ضمن ایجاد اثر هنری راه مناسب تولیدی بهتر را می یابند و نه تنها محصولی تازه عرضه تخیلات خود برقرار می سازند و نگاهی متفاوت به پدیده ها و اشیای پیرامون خود پیدا می کنند . تربیت هنری فرصت مناسب برای طی این فرایند را در اختیار کودکان قرار می دهد .
5 – نقد هنري :درپايان هر فعاليت هنري لازم است كودكان را تشويق نمود كه درباره‌ي فعاليت يا اثر هنري خود توضيح دهند و آن را توصيف نمايند. شيوه‌ي انتخاب موضوع، انتخاب ابزار و مواد و فرايند توليد محصول هنري خود را برای دیگران بگویند . سايرين نيز نظر خودرادر مورد نكته‌ها‌ي مثبت محصول توليد شده بيان كنند. بدین گونه تربیت هنری زمینه ی مناسبی براي وارد شدن به حوزه‌ي نقد هنري را فراهم مي‌آورد.